close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • INFORMACJE GOSPODARCZE

  • GOSPODARKA ESTONII

     

     

    OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA

     

    Podstawami gospodarki estońskiej jest jej otwartość, liberalna polityka gospodarcza, sprzyjający przedsiębiorczości i inwestycjom system podatkowy oraz bankowy. W strukturze gospodarki Estonii dominują usługi, które są głównym składnikiem PKB (71%), przemysł wytwarza 25% PKB, pozostałe gałęzie gospodarki, w tym rolnictwo 4% PKB. Gospodarka Estonii w dużej mierze korzysta ze swoich zasobów, jakimi są lasy i łupki bitumiczne. Estonia jest krajem najmniej zależnym w UE od importu energii, jedynie 12% zapotrzebowania stanowi import, ponad 70% produkcji energii pochodzi z wydobywanych na miejscu łupków bitumicznych, coraz więcej energii produkowane jest ze źródeł odnawialnych.

     

    Estonia wychodzi z okresu niskiego wzrostu gospodarczego, który w latach ubiegłych osiągał 1,1-1,6%. W 2017 r. przyrost PKB wyniósł 4,8%. Jest to wynikiem wprowadzonych przez rząd instrumentów nakierowanych na wzrost gospodarczy, podejmuje się intensywne działania w dziedzinie innowacji, rozwoju infrastruktury, automatyzacji i cyfryzacji. Dużą uwagę zwraca się na podwyższanie wydajności pracy, której poziom w przemyśle Estonii wynosi jedynie 55% średniej unijnej.  

     

    Estońskie społeczeństwo przeszło głęboką przemianę, w wyniku czego obywatele oraz firmy uzyskały wszechstronny dostęp do środowiska cyfrowego, które pozwala na komunikację z instytucjami rządowymi, jak również z partnerami wewnątrz sektora prywatnego. Estońskie e-usługi zwiększają budowanie więzi pomiędzy obywatelami, biznesem i państwem. Od 17 lat Estończycy dysponują cyfrową identyfikacją, za pomocą której mogą podpisywać dokumenty, płacić podatki, opłacać należności, dokonywać zapytań w rejestrach, wysyłać szyfrowane e-maile, korzystać w wielu usług. Obywatele szybko przekonali się, że łatwiej i szybciej jest skontaktować się i załatwić sprawę on-line niż osobiście udać się do urzędu. Transformacja w kierunku rozwiązań cyfrowych nie była przymusowa, ale dzięki prostocie, dostępności i łatwości stosowania, rozwiązania te są obecnie uznawane za „oczywiste”. Estonia przoduje wśród państw UE pod względem zastosowania nowoczesnych rozwiązań informatycznych np. podpis elektroniczny, e-podatki, e-recepty, e-ID, m-parking, system X-Road łączący cyfrowo instytucje publiczne oraz ich rejestry, I-Voting, 99% transakcji bankowych jest przeprowadzana elektronicznie, praktycznie cała sfera publiczna jest objęta cyfryzacją.

     

    Estonia charakteryzuje się relatywnie zrównoważonym budżetem i najniższym w UE długiem publicznym. Rząd Estonii wprowadził modyfikacje odnoszące się do rygoru utrzymywania budżetu w równowadze. Wg nowych zasad, strukturalna równowaga budżetowa będzie monitorowana w okresie czteroletnim. Jeśli w roku budżetowym deficyt będzie wyższy od określonego w ustawie, w następnych budżetach musi zostać osiągnięta nadwyżka aby pokryć deficyt. Zbilansowana polityka fiskalna ma pozwolić na dokonywanie inwestycji skierowanych na przyszłość, ale jednocześnie obliguje do pokrycia ew. deficytu nadwyżką w latach następnych.

     

    Estonia jest jednym z wiodących krajów w Europie Środkowej i Wschodniej w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w przeliczeniu na mieszkańca. Na koniec 2017 r. poziom FDI w Estonii wyniósł 19,3 mld euro.

     

    Estonia zajmuje wysoką pozycję w międzynarodowych rankingach: International Tax Competitiveness Index 1 miejsce, Economic Freedom 7, Digital Economy and Society Index 7; Ease of Doing Business 22; Global Competitiveness 32; Corruption Perceptions 22. W rankingu International Telecommunication Union w dziedzinie cyber bezpieczeństwa, Estonia zajęła pierwsze miejsce w Europie i piąte na świecie. Estonia ma jeden z najwyższych międzynarodowych ratingów kredytowych w regionie: Standards&Poor’s: AA-, Moody’s: A1; Fitch A+, z perspektywą stabilną.

     

    Do ambitnych zamierzeń Estonii w najbliższych latach należy zaliczyć projekt budowy szybkiej kolei Rail Baltic, rozbudowę trasy Via Baltica, projekt budowy tunelu pod dnem morskim pomiędzy Tallinnem i Helsinkami, przygotowanie się do wdrożenia w telefonii standardu 5G.

     

     

     

    RELACJE ESTONII Z UNIĄ EUROPEJSKĄ

     

    Estonia stała się członkiem UE w 2004 r., a z dniem 1 stycznia 2011 roku przyjęła wspólną walutę. Estonia uważa poszerzenie UE o nowe kraje za naturalną drogę wyboru wspólnych wartości, demokracji, wolnorynkowej gospodarki, nowoczesnego społeczeństwa i chętnie dzieli się swoimi doświadczeniami w zakresie wprowadzania reform ze wszystkimi zainteresowanymi krajami aspirującymi do wejścia do UE. Priorytetami rządu Estonii w UE jest umacnianie podstaw gospodarki europejskiej, budowa jednolitego rynku, agenda cyfrowa, bezpieczeństwo energetyczne, Partnerstwo Wschodnie. Estonia aktywnie uczestniczy w pracach Rady Państw Morza Bałtyckiego, podkreślając priorytety ochrony środowiska, konkurencyjności, infrastruktury i bezpieczeństwa. Zagadnieniem z agendy unijnej, które nabrało istotnego znaczenia dla Estonii jest polityka migracyjna wspólnoty. W wyniku porozumienia, Tallinn zobowiązał się do przyjęcia w ciągu 2 lat ok. 550 ubiegających się o azyl w krajach Unii Europejskiej. Do końca 2017 r. Estonia przyjęła 206 uchodźców. W energetyce, ważnym z punktu widzenia Estonii jest realizacja założeń przyjętego planu Bałtyckiego Rynku Energetycznego w celu integracji państw bałtyckich z sieciami europejskim i utworzenia wspólnego rynku Nordic-Baltic. W sprawach klimatycznych, Estonia zdaje sobie sprawę, że nie wywiera znaczącego wpływu na zmiany w skali globalnej, jednakże wspiera wszelkie działania mogące przyczynić się do redukcji emisji gazów cieplarnianych i wprowadzania przyjaznych środowisku technologii. W Estonii panuje przekonanie, że początkowo kosztowne przedsięwzięcia przyniosą w dalszej perspektywie wymierne korzyści i dla środowiska i dla gospodarki. W stolicy Estonii ma siedzibę centrala Agency for the long term operational management of large-scale IT systems in the area of freedom, security and justice. W strukturach europejskich Estonia ma 1 komisarza, 6 europosłów, 2 sędziów w europejskim trybunale sprawiedliwości i 1 przedstawiciela w europejskim trybunale obrachunkowym. Ważnym wydarzeniem w II połowie 2017 r. było  sprawowanie przez Estonię unijnej prezydencji. Przyjęto i realizowano następujące priorytety: otwarta i innowacyjna gospodarka europejska, bezpieczna i chroniona Europa, cyfrowa Europa ze swobodnym przepływem danych, inkluzywna i zrównoważona Europa.

     

     

    AKTUALNA SYTUACJA EKONOMICZNA

     

    Po kilku latach niskiego wzrostu gospodarczego na poziomie poniżej 2%, w 2017 roku Estonia odnotowała wzrost na poziomie 4,8%. Głównymi czynnikami rozwoju były: budownictwo, sektor ICT, przemysł wytwórczy, działalność naukowa i techniczna. Żadna gałąź gospodarki nie wywarła znaczącego negatywnego wpływu na wzrost gospodarczy. Całkowita produkcja sektora budowlanego w Estonii i za granicą wyniosła 2,5 mld euro, o 18% więcej niż w 2016 roku. Wartość produkcji przemysłowej wzrosła w najszybszym od trzech lat tempie, o 3,9%, wartość dodana sektora ICT wzrosła o 15,6%, działalności naukowej i technicznej o 13,9%. Handel, który napędzał popyt wewnętrzny w 2016 r., w ub. roku odnotował wzrost o 1,8%. Rok 2017 był czasem normalizacji i poprawy sytuacji w gospodarce estońskiej, spodziewane jest utrzymanie tempa wzrostu PKB i wysoki poziom zatrudnienia, utrzyma się dobra koniunktura u głównych partnerów eksportowych Estonii. Należy jednak pamiętać, że Estonia jest gospodarką otwartą i uzależnioną w dużym stopniu od czynników zewnętrznych.

     

    W 2017 r. produkcja przedsiębiorstw przemysłowych wzrosła o 8% w porównaniu z rokiem poprzednim. Najlepsze wyniki odnotowały sektory energetyczny, górniczy i wytwórczy, a w ponad dwóch trzecich gałęzi przemysłu produkcja przekroczyła wolumen sprzed roku. 67% całkowitej produkcji przemysłowej sprzedano na rynkach zagranicznych. Pozytywnym zjawiskiem jest wzrost wydajności pracy oraz powiększanie się zysków przedsiębiorstw. Wydajność w przeliczeniu na godzinę pracy wzrosła o 1,9%, a na osobę zatrudnioną o 2,1%. Jednostkowy koszt pracy wzrósł o 3,6%.

     

    Wzrost gospodarczy Estonii w dużym stopniu zależy od wyników eksportu, którego wolumen systematycznie rośnie, w 2017 roku wyniósł on 12,9 mld euro, o 8% więcej niż w roku poprzednim. Import w 2017 r. osiągnął 14,7 mld euro, wzrost o 9%.  Deficyt handlowy powiększył się z 1,6 do 1,8 mld euro.

     

    W 2017 r. przychody budżetu państwa wzrosły o 10,9% w porównaniu z rokiem poprzednim, do 9,31 mld euro. Nakłady inwestycyjne wzrosły o 411,8 mln euro tj. o 18%, najwięcej w sektorze obronnym, budownictwa, dróg oraz wydatków na wschodnią granicę Estonii. Budżet odnotował deficyt w wysokości 0,3% PKB.

     

    W 2017 roku średnia płaca brutto w Estonii wyniosła 1.221 euro miesięcznie, co oznacza wzrost o 6,5% w porównaniu do roku poprzedniego. Przeciętne wynagrodzenie wzrosło w niemal wszystkich działach gospodarki,  najwyższe było w sektorze ICT (2.094 euro) oraz finansów i ubezpieczeń (1.996 euro), najniższe w sektorze usług, w którym stawki były niemal trzykrotnie niższe. Płace realne wzrastały wolniej ze względu na wzrost cen towarów i usług. Stopa bezrobocia wyniosła 5,8% (spadek o 1%), wskaźnik zatrudnienia 67,5% (wzrost o 1,9%), a wskaźnik aktywności zawodowej 71,6% (wzrost o 1,2%).

     

    W połowie 2017 r. w Estonii odnotowano najwyższy poziom inflacji od 4 lat, ceny towarów oraz usług wzrosły o 3,6%. Wyższe ceny spowodowane były zmianami w podatkach (wzrost akcyzy) , wzrostem cen żywności, cen dostawy energii elektrycznej, podwyżkami pakietów turystycznych i biletów lotniczych. Wskaźnik wzrostu cen konsumpcyjnych na koniec roku 2017 wyniósł 3,2%. Wzrost popytu krajowego przyspieszył drugi rok z rzędu, osiągając 4,2%.

     

    Na gospodarkę Estonii dalej negatywnie wpływa brak wystarczającej liczby wykwalifikowanych pracowników. Rząd Estonii podejmuje szereg działań w kierunku rozwiązania tego problemu m.in. poprzez zmiany w systemie zasiłków rodzinnych, reformę systemu emerytalnego, ułatwienie formalności związanych z zatrudnieniem wysoko kwalifikowanych specjalistów z zagranicy. Ponadto funkcjonują programy typu Work in Estonia czy The State as an Employer. Prowadzone są również dyskusje nad zniesieniem lub modyfikacją obowiązującego w Estonii limitu imigracyjnego.

     

    Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych Estonii

    Wskaźniki

    2014

    2015

    2016 

    2017

     PKB na 1 mieszkańca (w tys. euro)

    14,5

    15,6

    16,1

    17,4

     PKB (w mld euro)

    19,5

    20,5

    20,9

    23,0

     PKB (dynamika w %)

    2,1

    1,1

    1,6

    4,8

     Deficyt budżetowy (% PKB)

    0,6

    -1,5

    0,3

    0,3

     Dług publiczny (% PKB)

    10,6

    9,9

    9,5

    9,2

     Inflacja (w %)

    -0,1

    - 0,5

    0,1

    3,4

     Stopa bezrobocia (w %)

    7,4

    6,2

    6,8

    5,8

     Eksport towarów (w mld euro)

    12,1

    11,6

    11,9

    12,9

     Import towarów (w mld euro)

    13,7

    13,1

    13,5

    14,7

     FDI w Estonii (mld euro)

    15,9

    16,3

    18,2

    19,3

     FDI Estonii (mld euro)

    5,2

    5,5

    6,1

    6,4

    Dane: Statistics Estonia

     

     

    HANDEL ZAGRANICZNY

     

    W 2017 roku estoński eksport wzrósł o 8 % (do 12,9 mld euro), a import o 9 % (do 14,7 mld euro). Deficyt handlowy wyniósł 1,8 mld euro. Największy wpływ na ujemny wynik bilansu handlowego miał import  sprzętu transportowego, w tym statków oraz surowców i produktów przemysłu chemicznego. Dodatnie saldo w hz odnotował przemysł drzewny i artykułów przemysłowych, w tym mebli. W ubiegłym roku, udział państw UE w całkowitym eksporcie Estonii wyniósł 71%, a w imporcie 82%. W handlu z krajami  UE eksport wzrósł o 4%, import o 9%, z partnerami spoza UE eksport uległ zwiększeniu o 18%, import o 11%.

     

    Największą pozycją eksportową Estonii jest sprzęt elektryczny (17% całego eksportu), następnie drewno i artykuły z drewna (11%), produkty mineralne (10%). W 2017 r. największym krajem przeznaczenia eksportu Estonii była Finlandia (16%), na drugim miejscu znalazły się Szwecja (14%) i Łotwa (9%). Największy wzrost miał miejsce w eksporcie do Finlandii, a następnie do Rosji i Niemiec, największy spadek do Szwecji, Meksyku i Nigerii. W 2017 r. do głównych towarów importowanych do Estonii należał sprzęt elektryczny (15% ogółu), sprzęt transportowy (13%), produkty rolne i spożywcze (10%), urządzenia mechaniczne i produkty mineralne (10%). W imporcie dominowała Finlandia (14%), Niemcy (11%), Litwa (9%). Polska znajduje się w czołówce krajów, z których Estonia importuje towary, z ponad 7-procentowym udziałem. Największy wzrost nastąpił w przywozie z Finlandii, a następnie Rosji i Szwecji. Największy spadek odnotowano w przywozie z Węgier, Stanów Zjednoczonych i Kanady. Estonia eksportowała towary do 180 krajów i importowała je z 133 krajów. W przypadku 130 krajów odnotowano dodatnie saldo handlu zagranicznego. Największe nadwyżki odnotowano w handlu ze Szwecją, a następnie z Norwegią i USA. Największe deficyty odnotowano w handlu z Polską (-794 mln euro) oraz Niemcami i Litwą.

     

    Estonia: handel zagraniczny (mln euro)

     

     

    2015

    2016

    2017

    Eksport

    11.628,8

    11.897,2

    12.861,0

    Import

    13.072,9

    13.492,9

    14.733,7

    Saldo hz

    -1.444,1

    -1.595,8

    -1.872,7

    Dane: Statistics Estonia

     

     

    Główni partnerzy handlowi Estonii w 2017 r. (mln euro)

     

    Kraj

    Estoński eksport

    % całości eksportu

    Estoński import

    % całości importu

    Chiny

    219

    1,70

    596

    4,04

    Dania

    361

    2,81

    295

    2,00

    Finlandia

    2.072

    16,11

    2.070

    14,05

    Francja

    259

    2,01

    328

    2,22

    Germany

    932

    7,25

    1.584

    10,75

    Łotwa

    1.175

    9,13

    1.249

    8,48

    Litwa

    747

    5,81

    1.378

    9,35

    Holandia

    474

    3,72

    875

    5,94

    Norwegia

    512

    3,98

    93

    0,63

    Polska

    274

    2,13

    1.086

    7,37

    Rosyjska Federacja

    932

    7,25

    930

    6,31

    Szwecja

    1.733

    13,47

    1.278

    8,67

    Wlk. Brytania

    287

    2,23

    375

    2,54

    USA

    374

    2,91

    148

    1,00

    Dane: Statistics Estonia

     

     

     

    ROLNICTWO

     

    Całkowita produkcja zbóż w 2017 r. w Estonii  wyniosła 1.312 tys. ton, z czego 713 tys. t to pszenica, 425,7 tys. t jęczmień i 52,4 tys. t żyto. Średni plon z hektara wyniósł 4.202 kg dla pszenicy, 4.154 kg dla jęczmienia i 3.932 kg dla żyta. Jest to bardzo dobry wynik, biorąc pod uwagę niekorzystne warunki pogodowe w ubiegłym roku. Powierzchnia zasiewów zbóż objęła 330,7 tys. ha, o 5,9% mniej niż rok wcześniej. Produkcja roślin strączkowych wyniosła 75,3 tys. ton, czyli o 31,2% mniej niż w 2016 roku. Średni plon wynosił 1.149 kg na hektar. Uprawę roślin strączkowych prowadzono na  65,5 tys. hektarów, czyli o 18,2% więcej niż w 2016 roku. Jest to największy zasiew w historii. W 2017 r. wyprodukowano 165,3 tys. ton rzepaku z areału 73,8 tys. hektarów. Średni plon osiągnął 2.240 kg na hektar. Produkcja ziemniaków wyniosła 91,2 tys. ton, czyli o 1,6% więcej niż rok wcześniej. Powierzchnia zasiewów ziemniaków w 2017 r. wynosiła 5.400 ha. Średni plon ziemniaków z hektara wyniósł 16.925 kg.

     

    Estońskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Leśnej (RMK) osiągnęło w 2017 r. przychody w wysokości 178,5 mln euro i zysk 51,7 mln euro. RMK w ciągu roku sprzedało 3,8 mln metrów sześciennych drewna za 171 mln euro. Pomimo niekorzystnych warunków pogodowych, które zakłóciły normalny cykl pracy i spowodowały spadek sprzedaży, uzyskano dobry wynik finansowy, głównie dzięki wzrostowi cen drewna. Podobnie jak w latach ubiegłych prowadzono intensywne zalesianie. Zasadzono 21,2 mln drzew, o jeden milion więcej niż w 2016 r. RMK zarządza w przybliżeniu 30% powierzchni Estonii oraz 45% lasów państwowych.

     

    Produkcja mleka wyniosła blisko 800 tys. ton, o 1% więcej niż rok wcześniej. Wzrosła również liczba krów mlecznych oraz średnia roczna produkcja mleka na krowę (9 tys. kg). Na koniec roku w Estonii było 251,3 tys. szt. bydła, 284 tys. szt. trzody chlewnej świń i 87 tys. szt. owiec i kóz, 2,2 mln sztuk drobiu. Produkcja jaj wyniosła 202,5 mln sztuk, o 2% więcej niż w 2016 roku. Sprzedano 106 tys. ton żywca i drobiu w celu uboju i eksportu. Produkcja mięsa zmniejszyła się o 9%, spadła produkcja wołowiny, wieprzowiny, baraniny i mięsa koziego, natomiast wzrosła produkcja mięsa drobiowego.

     

    Estonia w dalszym ciągu odczuwa negatywne skutki epidemii ASF oraz kryzysu w sektorze mlecznym. Podejmowane są działania wspierające rolnictwo poprzez dodatkowe środki finansowe z budżetu państwa oraz z funduszy unijnych. Eksperci w dziedzinie rolnictwa uważają, że embargo wprowadzone przez Rosję znacznie utrudniło eksport produktów rolnych z Estonii. Poszukiwania nowych rynków okazały się trudniejsze i bardziej czasochłonne niż przewidywano. Rosnący popyt w krajach azjatyckich nie przekłada się na większe możliwości eksportu. W ostatnich kilku eksport artykułów rolnych z Estonii  do tzw. krajów trzecich zmniejszył się o 28%, co oznacza spadek przychodów o 100 mln euro, spadek nastąpił również w sprzedaży wewnątrz UE. W ogólnym rozrachunku estońskim producentom udało się poszerzyć możliwości eksportowe poza UE, ale osiągnięte wyniki są słabsze niż innych państw zachodniej Europy. Eksport produktów rolnych z Estonii obniżył się o 10% rok do roku. 

     

     

    ENERGETYKA

     

    Estonia produkuje energię elektryczną w większości z wydobywanych w kraju łupków bitumicznych. Wobec zobowiązań międzynarodowych w zakresie zmian klimatycznych i ochrony środowiska, produkcja energii oparta na rodzimych łupkach olejowych będzie kontynuowana, jednakże większa uwaga będzie zwrócona na zmniejszanie emisji oraz rozwój alternatywnych źródeł energii. W opinii OECD, Estonia powinna zredukować zależność od łupków bitumicznych i iść w kierunku zielonych technologii. Generowania energii na bazie wydobycia i przetwarzania łupków oznacza, iż kraj charakteryzuje się jednym z najwyższych wskaźników “carbon intensive”. Zmniejszenie tego uzależnienia jest wyzwaniem numer jeden pod względem ekonomicznym, środowiskowym i społecznym. Ponadto nie można czekać z decyzjami do wyczerpania złóż. Dla dobra gospodarki i zdrowia obywateli, Estonia musi znaleźć drogę do szybszego wejścia na ścieżkę zielonego rozwoju. Łupki olejowe zapewniają 70% zapotrzebowania na źródła energii, jednocześnie produkuje się 533 tony dwutlenku węgla na 1 tys. dolarów PKB, średnia w OECD wynosi 226 ton. W latach 2000-2014, emisja gazów cieplarnianych wzrosła w Estonii o 23%, tempo wzrostu emisji plasuje Estonię na trzecim miejscu, po Turcji i Korei. Zagłębie łupkowe w północno-wschodnim regionie East Viru zanieczyszcza powietrze, glebę i wodę, mieszkańcy odczuwają tego skutki zapadając na choroby układu oddechowego i krążenia. 

     

    Estonia kontynuuje realizację projektów w zakresie przesyłu gazu oraz sieci elektrycznej, które poprzez lepsze połączenia, zwiększenie transmisji, nowe terminale, stacje pośrednie itp. mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego Estonii i regionu. Największym wyzwaniem dla Estonii w najbliższej dekadzie pozostaje program całkowitego odłączenia się od sieci energetycznej Rosji i synchronizacji z Europą zachodnią, jest to projekt polityczny, który będzie bardzo kosztowny i niemożliwy do zrealizowania bez wsparcia finansowego ze strony UE.

     

    Rząd Estonii ogłosił narodowy program energetyki, który określa strategię do 2030 roku. Plan jest nakierowany na funkcjonowanie otwartego i wolnego rynku energii elektrycznej, w tym synchronizację z unijną siecią energetyczną, oszczędności w konsumpcji energii, zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii, dywersyfikację zaopatrzenia w nośniki energii oraz redukowanie liczby niedoborów w podaży energii. Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej nastąpi poprzez zmiany w konstrukcji budynków, modernizacje oświetlenia ulic, zwiększenie wydajności systemów centralnego ogrzewania.

     

    W 2017 r. liczba umów „zielonej energii” zawartych z estońską grupą energetyczną Eesti Energia zwiększyła się trzykrotnie. Gospodarstwa domowe z kontraktem na ekologiczną energię korzystają w całości z energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. Rozwój produkcji zielonej energii przyczynia się do lepszej ochrony środowiska i bardziej racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych. Strategicznym celem Estonii jest produkcja 40 % energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i alternatywnych do 2021 r. Eesti Energia wykorzystuje do produkcji wodę, wiatr, słońce, odpady domowe, biogaz i biomasę.

     

    W ostatnim okresie ogłoszono szereg inicjatyw w zakresie budowy energetyki opartej na źródłach odnawialnych. Np. w miejscowości Kärdla ma rozpocząć pracę największa elektrownia słoneczna w Estonii, składająca się z 3.240 paneli słonecznych o mocy wyjściowej 1 MW, podpisane zostało porozumienie na budowę pierwszej w Estonii farmy wiatrowej na morzu, wartość projektu określa się na 2 mld euro. Zarówno władze centralne i samorządowe oraz wiele firm, pracują nad nowymi rozwiązaniami technologicznymi w energetyce opartej OŹE, które ułatwią obniżanie kosztów, zwiększanie wydajności, upowszechnienie instalacji solarnych, co w sumie pomoże osiągnąć założone przez UE cele w zakresie energii odnawialnej.

     

     

    TRANSPORT

     

    Rząd Estonii zamierza przeznaczyć duże środki na projekty infrastrukturalne, w tym na projekt Rail Baltic oraz drogi. Lista projektów infrastrukturalnych, na które przeznaczone jest 135 mln euro w ciągu trzech lat obejmuje rekonstrukcję trasy Tallinn-Pärnu (odcinek trasy Via Baltica), odcinki Tallinn-Narva, Tallinn-Tartu oraz drogi lokalne, łącznie 44 mln euro. Kolej otrzyma 40 mln euro, regionalne lotniska 21 mln euro. Międzynarodowa droga Via Baltica jest dla Estonii strategicznie ważna. W nadchodzących latach nastąpi przebudowa kilku odcinków w celu zwiększenia przepustowości i bezpieczeństwa oraz zainstalowane zostanie szereg inteligentnych systemów transportowych. 

     

    Obecnie wszyscy partnerzy projektu w krajach bałtyckich ściśle współpracują ze sobą w celu pomyślnej i terminowej realizacji projektu Rail Baltic. Strona estońska z zadowoleniem przyjmuje decyzję o finansowaniu z CEF III przebudowy odcinka RB Białystok-Ełk. Zdaniem Estonii, większe zaangażowanie Polski w projekt Rail Baltic oraz polskie wsparcie dla projektu mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju i wykonalności nowej linii kolejowej. Ważne jest zapewnienie interoperacyjności technicznej na całej trasie oraz osiągnięcie prędkości do 240 km/h we wszystkich krajach bałtyckich i w Polsce.

     

    Estoński narodowy przewoźnik lotniczy Nordica, w kooperacji z polskim LOT-em, odnotowuje kolejne wzrosty w zakresie liczby obsłużonych pasażerów. Obecnie Nordica posiada 23% udziału w rynku obejmującym loty do i z Tallinna, oznacza to pierwsze miejsce wśród linii lotniczych. W 2017 roku Nordica przewiozła 613 tys. pasażerów, o 63% więcej niż w roku poprzednim. Lotnisko w Tallinnie obsłużyło 2.6 mln pasażerów. Oznacza to wzrost o 19% w stosunku do roku poprzedniego. Pomyślna sytuacja ekonomiczna spowodowała, że popyt na loty rejsowe utrzymywał się na stałym poziomie przez cały rok. Zanotowano także duży skok (o 31%) w liczbie pasażerów lotów czarterowych. Rozwój ruchu pasażerskiego na lotnisku w Tallinie w ubiegłym roku był również związany ze sprawowaniem przez Estonię prezydencji w UE. W 2017 r. 16 linii lotniczych obsługiwało loty rejsowe, między innymi; Nordica, airBaltic, Finnair, Lufthansa oraz Ryanair. Współczynnik wykorzystania miejsc w samolotach wyniósł średnio 69%. W ubiegłym roku z port lotniczy w Tallinnie obsługiwał stałe połączenia w 25 kierunkach.

     

    Zauważalny od kilku lat trend spadkowy w przewozach kolejowych uległ zahamowaniu. W 2017 r. estoński transport kolejowy przewiózł 27,3 mln ton towarów, co oznacza wzrost o 8%. Wynikało to przede wszystkim z lepszych wyników kolei, która przewiozła 18,1 mln ton (wzrost o 15%), głównie są to produkty naftowe oraz nawozy sztuczne, chemikalia, udział drewna i żywności jest marginalny.

     

    W estońskich portach przeładowano w 2017 r. 34,8 mln ton ładunków, co stanowi 4-procentowy wzrost. Na statki załadowano 23,5 mln ton frachtu, wyładowano 11,3 mln ton. Państwowa spółka Port of Tallinn odnotowała w 2017 r. wzrost przychodów w wysokości 121,3 mln euro, o 18% więcej niż w roku poprzednim. Liczba pasażerów wzrosła o 4%, osiągając rekordowy poziom 10,6 mln osób. Najpopularniejszą trasą pasażerską jest połączenie Tallinn-Helsinki, 8,3 mln pasażerów. Liczba pasażerów na trasie Tallinn-Sztokholm po raz pierwszy przekroczyła milion. Statki wycieczkowe zawijały do portu w Tallinie 316 razy, przywożąc do Estonii 566 tys. turystów. Spółka zależna TS Laevad, obsługująca połączenia z głównymi wyspami Estonii, odnotowała łącznie 2,23 mln pasażerów i 950 tys. pojazdów. 

     

    INWESTYCJE BEZPOŚREDNIE

     

    Estonia jest krajem atrakcyjnym dla potencjalnych inwestorów, charakteryzuje się wysokim poziomem rozwoju technologicznego, stosunkowo niskimi kosztami pracy i dobrze wykwalifikowaną kadrą. Z punktu widzenia zagranicznego inwestora istotne jest również niskie zadłużenie państwa, duże możliwości rozwoju innowacyjnych technik, dobra znajomość języka angielskiego wśród pracowników w Estonii. Ograniczeniem jest niewielki rozmiar rynku. Na koniec 2017 r. poziom FDI, które wpłynęły do Estonii wynosił 19,3 mld euro. Największy strumień inwestycji płynie ze Szwecji, Finlandii i Holandii. Inwestycje bezpośrednie w Estonii obejmują głównie obszar finansów i ubezpieczeń, nieruchomości, produkcji przemysłowej i handlu. Estońskie inwestycje zagraniczne osiągnęły  6,4 mld euro, są kierowane w większości na Litwę, Łotwę i Cypr. Preferowane dziedziny estońskich FDI to usługi, finanse i ubezpieczenia oraz nieruchomości.

     

     

    Estonia: międzynarodowa pozycja inwestycyjna

                                                                                                                                                                                 (mln euro)

     

    FDI w Estonii

    Estońskie FDI

     

    2017

    2016

    2017

    2016

    Ogółem, w tym:

    19.301      

    18.208

    6.420

    6.117,8

    UE 28

    16.248

    15.174

    5.432

    5.199,7

    Strefa euro

    9.810

    9.613

    5.029

    4.761,2

    Wybrane kraje:

     

     

     

     

    Cypr

    563

    619

    1.159

    1.253

    Finlandia

    4.301

    4.188

    589

    409

    Niemcy

    340

    257

    50

    69

    Łotwa

    641

    636

    1.157

    1.186

    Litwa

    773

    681

    1.498

    1.276

    Holandia

    1.549

    1.713

    194

    221

    Norwegia

    398

    451

    58

    46

    Polska

    81

    51

    129

    130

    Rosja

    719

    677

    253

    267

    Szwecja

    5.425

    4.663

    82

    97

     

     

    Estonia: międzynarodowa pozycja inwestycyjna

    (mln euro)

     

    FDI w Estonii

    Estońskie FDI

     

    2017

    2016

    2017

    2016

    Ogółem

    19.301

    18.208

    6.420

    6.118

    w tym:

     

     

     

     

    Produkcja przemysłowa

    2.630

    2.496

    855

    972

    Elektryczność, gaz, klimatyzacja

    151

    150

    444

    288

    Budownictwo

    253

    172

    295

    242

    Handel hurtowy i detaliczny

    2.511

    2.318

    498

    468

    Transport i składowanie

    870

    864

    167

    224

    Łączność i komunikacja

    786

    661

    94

    82

    Finanse i ubezpieczenia

    5.366

    5.003

    1.029

    813

    Nieruchomości

    3.379

    3.317

    925

    825

    Nauka, technika

    1.396

    1.413

    141

    128

    Usługi

    733

    627

    1.150

    1.256

    Dane: Bank of Estonia (na dzień 31.12.2017)

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: