""
close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • POLONICA

  •  

     

     

    W czerwcu br. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uruchomiło portal internetowy rejestrujący Polonika pod adresem www.polonika.gov.pl

    Projekt Polonika to baza internetowa, która obejmuje obiekty powstałe do 2000 r. na ziemiach, które nie znajdowały się w granicach Rzeczpospolitej. Umieszczane są w niej nie tylko dzieła stworzone przez polskich artystów, ale również prace o polskiej tematyce, wykonane przez obcokrajowców, bądź ufundowane przez polskie rodziny.

    Na stronie Polonika można wyszukać obiekt, który nas interesuje lub sprawdzić np. jakie prace danego artysty, wpisane do bazy, znajdują się w danym kraju, mieście, a także ustalić wszystkie wpisane do bazy pomniki w danym kraju. Umożliwia to pięć wyszukiwarek: nazwa obiektu, autor/wykonawca, kraj, miasto, dział (np. malarstwo). Osoby zainteresowane tematem mogą pogłębić swoją wiedzę dzięki zamieszczonej na stronie bibliografii. Każdy obiekt został zaznaczony na mapie.

    Poszczególne rekordy, opracowywane lub konsultowane przez specjalistów, stanowić mają pomoc dla badaczy, służb dyplomatycznych, służyć polskiej emigracji i jej organizacjom oraz turystom odwiedzającym różne zakątki świata. Liczymy na to, że portal „Polonika” przyczyni się do odkrycia nieznanych dotąd obiektów i udokumentuje znane już przykłady współpracy i współistnienia kulturalnego w różnych częściach świata.

    Polonika – projekt otwarty

    Portal Polonika jest projektem otwartym – cały czas opracowywane są nowe hasła, a już istniejące są na bieżąco uzupełniane i poprawiane, wzbogacana jest również ich dokumentacja wizualna (zamieszczane będą zarówno archiwalne, jak i aktualne zdjęcia obiektów).  Każdy  może włączyć się w  tworzenie tej strony  poprzez zgłaszanie nowych obiektów lub dodawanie informacji do już istniejących. zgłaszając na znajdujący się na stronie adres kontaktowy obiekty nowe lub informacje dotyczące tych już istniejących.

    Zapraszamy do wspólnego tworzenia bazy Polonika, poprzez znajdujący się na stronie adres kontaktowy.

     

     

    ESTONIA - miejsca pamięci związane z Polską, Polakami i Polonią.

     

    Haapsalu

    W dniu 19 lipca 2005 r. w mieście Haapsalu została uroczyście odsłonięta tablica poświęcona Marii Kruszewskiej, żonie naczelnego dowódcy Armii Estońskiej w okresie międzywojennym. Tablica została umieszczona na ścianie domu w Haapsalu przy ul. Jaama 7, w którym w latach 1963-1975 Maria Kruszewska mieszkała. Tablica została ufundowana przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

    Tekst tablicy:

    „MARII SKARBEK - KRUSZEWSKIEJ - LAIDONER, MAŁŻONCE NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH ESTONII, KTÓRA PO DŁUGIEJ NIEWOLI W ROSJI ŻYŁA W TYM DOMU W LATACH 1963 - 1975.
    AMBASADA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W ESTONII
    URZĄD MIEJSKI HAAPSALU
    TOWARZYSTWO IM. GEN. JOHANA LAIDONERA"

     


    Kalevi-Liiva

    Miejsce martyrologii obywateli Polski, Czechosłowacji i Niemiec narodowości żydowskiej. W latach 1942-1943 rozstrzelano tu ok. 6000 osób. 10 maja 2002 odsłonięto tablicę informacyjną w języku estońskim i angielskim.

     



    Laiuse

    W dniu 19 lipca 2003 r. w Laiuse odsłonięto tablicę w trzech językach polskim, estońskim i angielskim.

    Tekst tablicy:

    "Polski okres w Laiuse (1582-1622)
    Po wygranej wojnie z Moskwą (1579-1582) Rzeczpospolita przejęła Inflanty podejmując trud odbudowy zniszczonych wojną ziem. W 1582 roku zamek w Laiuse stał się siedzibą najdalej na północ wysuniętego starostwa państwa polsko-litewskiego, Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Z inicjatywy starosty Laiuse, Andrzeja Orzechowskiego zostały odbudowane zabudowania zamku Laiuse. Na podgrodziu ponownie wyrosła osada, w której zamieszkało ponad 200 mieszkańców. Pośrodku osady stał mały drewniany kościółek, naprzeciwko którego mieściła się plebania. Świadczą o tym zachowane dokumenty historyczne - rejestry królewskie.
    Starostwo w Laiuse obejmowało ziemie obecnych gmin Jõgeva, Torma, Avinurme i Lohusuu. W 1583 roku, po zawarciu rozejmu pomiędzy Rosją i Szwecją, na ziemiach tych na krótko zapanował spokój. W należącej do Polski części Inflant panowało zainteresowanie szybkim przyrostem ludności i chętnie przyjmowano zbiegłych chłopów z północnej, należącej do Szwecji Estonii. Warunki bytowe chłopów pracujących w należących do państwa folwarkach oraz na ziemiach będących w posiadaniu Kościoła Katolickiego były o wiele korzystniejsze niż ich współbraci we włościach prywatnych.
    Prowadzona przez Szwecję i Polskę w 1600 roku wojna objęła również Inflanty i jesienią tego samego roku wojska szwedzkie okrążyły zamek w Laiuse. Okrążenie trwało 4 tygodnie i dopiero po śmierci ciężko chorego starosty Orzechowskiego, stacjonujący w zamku garnizon skapitulował. Po roku zamek znów znalazł się w rękach Polaków i pozostał siedzibą starostwa do zimy roku 1622, kiedy to Laiuse i całe Inflanty znalazły się pod panowaniem Szwecji.
    Tablica ta została odsłonięta w dniu 19 lipca 2003 r. podczas Dnia Polskiego obchodzonego na zamku w Laiuse. Organizatorami obchodów była Ambasada Polska w Estonii i władze województwa Jõgeva."

     


    Rakvere

    Na wzgórzu zamkowym znajduje się pomnik tura, związanego z herbem miasta i legendą. Na postumencie pomnika znajdują się napisy w kilku językach.

     

    Tekst tablicy:

    "1602-1605 Gród należał do Rzeczypospolitej Obojga Narodów"
     

    ---***---

     

    Tablica pamiątkowa poświęcona pamięci profesora historii Stanisława Herbsta, wmurowana w głaz polodowcowy posadowiony w parku kamień, odsłonięta w dniu 17 grudnia 2008 roku.

    Tekst tablicy:

    „Profesor historii
    Stanisław Herbst
    12.07.1907 - Rakvere
    24.06.1973 - Warszawa
    Eesti on alati mu Südames ..."

    Tallin

    Tablica poświęcona ORP "Orzeł" (w języku polskim i estońskim) przy Muzeum Morskim, ul. Pikk 70.


    Tekst tablicy:

    "15 września 1939 roku na skutek nacisku Rzeszy Niemieckiej internowany został w Tallinie okręt podwodny polskiej Marynarki Wojennej ORP "ORZEŁ", dowodzony przez kpt. mar. Jana Grudzińskiego.
    Rozbrojony okręt w nocy 17/18 września 1939 r. wsławił się brawurową ucieczką do Wielkiej Brytanii, skąd kontynuował walkę na morzu.
    Wydarzenia te stały się pretekstem do utworzenia na terenie Estonii sowieckich baz wojskowych, a następnie inkorporacji w skład Związku Sowieckiego.
    W hołdzie bohaterskim marynarzom ORP "ORZEŁ" - rodacy"


    ---***---

    Druga tablica poświęcona ORP "Orzeł" znajduje się w porcie wojskowym (teren zamknięty), obok nabrzeża, gdzie stał i skąd wypłynął okręt.

    Tekst tablicy:

    „W Porcie Minowym przycumowany był
    Polski wojenny okręt podwodny „Orzeł"
    Internowany 15 września 1939 r.
    Uciekł 18 września 1939 r."

    ---***---

    Muzeum im. gen. J. Laidonera, ekspozycja polska i tablica poświęcona Marii Kruszewskiej:

    Tekst tablicy:



    "Tu w l. 1923-1940 mieszkała nasza rodaczka Maria z d. Skarbek-Kruszewska, małżonka generała Johana Laidonera, dowódcy Wojsk Estonii w Wojnie wyzwoleńczej (1918-1920), męża stanu i dyplomaty. jej pamięci tablicę tę poświęcają. Polacy z Kraju"

    ---***---

    Dom Bractwa Czarnogłowych (Mustpeade Maja) przy ulicy Pikk 26 w Tallinie - na frontowej ścianie w stylu niderlandzkiego renesansu, wśród rycerzy walczących podczas turnieju oraz postaci zasłużonych dla bractw znajduje się płaskorzeźba króla Zygmunta III Wazy i jego małżonki Anny

    ---***---

     

    Tzw. "Poolamägi" („Polska górka"), miejsce po cmentarzu katolickim, którego znaczną część stanowiły groby Polaków, przy ul. Staadioni. Sam cmentarz został zniszczony po II wojnie światowej.

    W chwili obecnej jest to teren parkowy. Na części cmentarza wybudowano halę sportową. W 1990 roku postawiono tu drewniany krzyż i została umieszczona tablica.

    Tekst tablicy:

    "Ofiarom profanacji. 03.11.1990"

    ---***---

     

    Przy nabrzeżu portowym stoi zabytkowy lodołamacz "Suur Tõll", zbudowany w 1914 r. w Szczecinie. Wewnątrz ekspozycja. Całość jest filią Muzeum Morskiego.

    ---***---

     

    20 sierpnia 2010 roku na Placu Wolności w związku z obchodzonym Rokiem Chopinowskim została odsłonięta Ławka Fryderyka Chopina

    Tekst na ławeczce:

    „Z okazji dwusetnej rocznicy urodzin kompozytora dla miasta Tallina - Ambasada Polska"
    „Rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel - C.K.Norwid"

    ---***---

     

    20 sierpnia 2010 roku na Placu Wolności odsłonięto pomnik - Kamień SOLIDARNOŚCI

    ---***---

     

    W związku z wizyta prezydenta B.Komorwskiego w Estonii w Muzeum Wojny odsłonięto tablicę Marszałka J.Piłsudskiego.

    Tekst tablicy:

     

    Marszałek Józef Piłsudski

    ur. 5.12.1867 r., zm. 12.05.1935 r.

     

    Jeden z twórców niepodległej Polski

    Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz (1918-1922), Szef Sztabu

    Generalnego (1922-1923), Minister Spraw Wojskowych oraz Generalny

    Inspektor Sił Zbrojnych (1926-1935), Premier Rządu (1926-1928, 1930)

     

    Przyjaciel Estonii i Narodu estońskiego

    Współtwórca polsko-estońskiej współpracy wojskowej

    Kawaler najwyższych estońskich odznaczeń:

    Krzyża Wolności klasy I pierwszego stopnia (1922)

    Krzyża Wolności klasy III pierwszego stopnia (1925)

    Orderu Krzyża z Orłem i Mieczami klasy I (1930)

     


    Valga

    W dniu 15 czerwca 2002 r. została w tym mieście odsłonięta tablica pamiątkowa w trzech językach polskim, estońskim i węgierskim ufundowana przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

    Tekst tablicy:

    "W hołdzie Stefanowi Batoremu, Królowi Polski, Wielkiemu Księciu Litewskiemu i Księciu Siedmiogrodu, który w 1584 roku nadał Valdze prawa miejskie"

     


    Tartu

    Tablica pamiątkowa poświęcona pamięci Władysława Raczkiewicza wmurowana w budynku Wydziału Prawa Uniwersytetu w Tartu przy ulicy , odsłonięta w dniu 9 lutego 2010 roku z okazji 125 rocznicy urodzin.

    Tekst tablicy:

    „Władysław Raczkiewicz
    1939 - 1947 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
    1909 - 1911 Student prawa Uniwersytetu w Tartu."

    ---***---

     

    Tablica pamiątkowa poświęcona Stefanowi Batoremu wmurowana w ścianę gmachu Uniwersytetu w Tartu przy ulicy, odsłonięta w dniu 9 maja 2005 roku.

    Tekst tablicy:

    „Stefanowi Batoremu,
    Królowi Polski i Wielkiemu Księciu Litewskiemu,
    który po zwycięskiej wojnie z Moskwą o Inflanty (1579 - 1582)
    obdarzył Tartu w roku 1583 przywilejami oraz nadał mu
    prawo używania biało-czerwonych barw.
    Ufundowane przez króla Stefana Batorego Kolegium Jezuickie
    zapoczątkowało uniwersytecką świetność miasta.
    W latach 1802 - 1918, będąc siedzibą Alma Mater Dorpatensis,
    było miejscem studiów i pracy naukowej ponad 2300 Polaków.
    Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Tallinie
    Tartu, 3 maja 2005 r."

    ---***---

     

    Tak zwana „Kwatera Polska" na Cmentarzu „Vana Jaani" w Tartu - miejsce pochówku Polaków, zmarłych w XVIII i XIX wieku w trakcie odbywania studiów na Uniwersytecie Dorpackim.

     


    Narva

    Popiersie Fryderyka Chopina, dłuta Karola Badyna, ufundowane przez miłośnika muzyki Chopina i głównego sponsora Konkursu Chopinowskiego dla Młodych Pianistów w Narvie, pana Mirosława Pieńkowskiego w roku 2008, przekazane Szkole Muzycznej w Narvie

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: